AFP (alfa-fetoproteina)

Alfa-fetoproteina (AFP) to białko produkowane głównie przez wątrobę płodu. AFP jest obecne w krwi matki podczas ciąży i jej poziom jest używany w badaniach prenatalnych do oceny ryzyka wad rozwojowych płodu. U dorosłych wysoki poziom AFP może wskazywać na obecność niektórych typów raka, w tym raka wątroby (hepatocelularnego), jąder lub jajników.

Co to jet AFP? Rola AFP w organizmie

W czasie ciąży AFP pełni funkcję transportową, przenosząc substancje przez łożysko oraz odgrywa rolę w rozwoju płodu. U dorosłych poziom AFP jest zwykle niski. Znaczący wzrost może wskazywać na patologie.

Wskazania do wykonania badania poziomu AFP

  • W czasie ciąży: do oceny ryzyka wad rozwojowych płodu, takich jak wady cewy nerwowej (np. przepuklina oponowo-rdzeniowa) lub trisomia chromosomu 21 (zespół Downa).
  • U dorosłych: jako marker nowotworowy, szczególnie w diagnostyce raka wątroby.
  • Może być również stosowane w monitorowaniu leczenia i wykrywaniu nawrotów choroby.

Jak przebiega badanie?

Badanie poziomu AFP polega na pobraniu próbki krwi z żyły. W przypadku badań prenatalnych, poziom AFP mierzy się zwykle między 16. a 18. tygodniem ciąży jako część szerszego badania przesiewowego.

Normy AFP:

Normy dla poziomu AFP różnią się w zależności od wieku ciąży oraz od laboratorium. W przypadku dorosłych, wartości mogą się różnić w zależności od metody pomiaru i standardów laboratorium.

Interpretacja wyników

  • Podwyższony poziom AFP w ciąży: może wskazywać na ryzyko wad cewy nerwowej u płodu lub innych wad rozwojowych. Wysokie wartości wymagają dalszej diagnostyki, np. amniopunkcji czy szczegółowego USG.
  • Podwyższony poziom AFP u dorosłych: Może sugerować obecność raka wątroby, jąder lub jajników. Wymaga dokładnej diagnostyki, w tym badań obrazowych.

Czynniki wpływające na wynik

Na poziom AFP mogą wpływać różne czynniki, takie jak ciąża mnoga, inne schorzenia wątroby niezwiązane z nowotworem (np. marskość) oraz przyjmowane leki. Badanie AFP jest ważnym narzędziem w prenatalnej diagnostyce ryzyka wad rozwojowych oraz w wykrywaniu i monitorowaniu niektórych rodzajów raka. Wyniki powinny być interpretowane w kontekście innych badań i całokształtu stanu zdrowia pacjenta.