Lipaza – surowica. Badanie wspomagające diagnostykę chorób trzustki
Badanie lipazy w surowicy krwi polega na oznaczeniu stężenia enzymu produkowanego głównie przez trzustkę. Lipaza odpowiada za trawienie tłuszczów dostarczanych z pożywieniem, a jej oznaczenie jest jednym z najważniejszych badań laboratoryjnych wykorzystywanych w diagnostyce chorób trzustki. Nieprawidłowy poziom lipazy może świadczyć o ostrym lub przewlekłym zapaleniu trzustki oraz innych schorzeniach układu pokarmowego.
Czym jest lipaza?
Lipaza to enzym trawienny wytwarzany przede wszystkim przez trzustkę. Jej głównym zadaniem jest rozkład tłuszczów na mniejsze cząsteczki, które mogą zostać wchłonięte przez organizm. W prawidłowych warunkach niewielka ilość lipazy przedostaje się do krwi. W przypadku uszkodzenia trzustki lub jej stanu zapalnego poziom enzymu może znacznie wzrosnąć.
Oznaczenie lipazy we krwi jest często wykonywane razem z badaniem amylazy, co pozwala na dokładniejszą ocenę funkcji trzustki.
Kiedy warto wykonać badanie lipazy?
-
silny ból w górnej części brzucha,
-
ból promieniujący do pleców,
-
nudności i wymioty,
-
podejrzenie ostrego zapalenia trzustki,
-
przewlekłe zapalenie trzustki,
-
kontrola leczenia chorób trzustki,
-
urazy jamy brzusznej,
-
diagnostyka niektórych chorób przewodu pokarmowego.
Jak przebiega badanie lipazy?
Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej z żyły łokciowej. Jest to krótka i bezpieczna procedura wykonywana w punkcie pobrań.
Jak przygotować się do badania?
Aby wynik był jak najbardziej wiarygodny, najczęściej zaleca się:
- zgłosić się na badanie na czczo (8–12 godzin od ostatniego posiłku),
- unikać spożywania alkoholu przed badaniem,
- poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach,
- stosować się do indywidualnych zaleceń lekarza lub punktu pobrań.
Najczęściej zadawane pytania
Nie zawsze. Prawidłowy poziom lipazy nie wyklucza wszystkich chorób trzustki. W niektórych przypadkach lekarz może zlecić dodatkowe badania, takie jak oznaczenie amylazy, badania obrazowe (USG, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny) czy inne badania laboratoryjne.
Badanie lipazy jest ważnym elementem diagnostyki chorób trzustki. Pozwala szybko ocenić, czy dolegliwości mogą mieć związek z uszkodzeniem tego narządu oraz wspiera lekarza w postawieniu właściwego rozpoznania i wdrożeniu odpowiedniego leczenia.
Tak. Najczęściej zaleca się wykonanie badania na czczo, po około 8–12 godzinach od ostatniego posiłku. Szczegółowe zalecenia warto potwierdzić z lekarzem lub punktem pobrań.
Data dodania: 2 lipca, 2026 | Ostatnia aktualizacja: 2 lipca, 2026
Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i nie zastępują one indywidualnej oceny lekarza w kwestii postępowania medycznego wobec każdego pacjenta. Lekarz, po dokładnym zbadaniu stanu pacjenta, ustala zakres i częstotliwość badań diagnostycznych oraz/lub procedur terapeutycznych, uwzględniając konkretne wskazania medyczne. Wszelkie decyzje medyczne są podejmowane w pełnym porozumieniu z pacjentem.
Autor artykułu
Redakcja CDT Medicus to zespół specjalistów i pasjonatów zdrowia, którzy dzielą się wiedzą na temat profilaktyki, diagnostyki oraz nowoczesnej medycyny. Naszym celem jest wspieranie w codziennym dbaniu o zdrowie i dobre samopoczucie.
Zobacz wszystkie artykuły →