Kał – posiew w kierunku nosicielstwa Salmonella i Shigella (Sanepid) – 3 próbki

Badanie kału w kierunku nosicielstwa bakterii Salmonella i Shigella polega na wykonaniu posiewu mikrobiologicznego z trzech próbek kału pobranych w różnych dniach. Badanie służy do wykrycia osób będących nosicielami bakterii wywołujących zakażenia przewodu pokarmowego i jest wymagane w wielu zawodach związanych z żywnością, opieką nad dziećmi czy ochroną zdrowia.

Wynik badania stanowi podstawę do uzyskania orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych, potocznie nazywanego „książeczką sanepidowską”.

Na czym polega badanie?

Badanie polega na pobraniu trzech próbek kału, które następnie są poddawane posiewowi mikrobiologicznemu w kierunku obecności bakterii Salmonella i Shigella. Zastosowanie trzech próbek zwiększa wiarygodność wyniku i pozwala wykryć nosicielstwo nawet wtedy, gdy bakterie nie są wydalane w sposób ciągły.

Kiedy należy wykonać badanie?

Badanie wykonywane jest najczęściej:

  • przed rozpoczęciem pracy w gastronomii,
  • przed podjęciem pracy przy produkcji i obrocie żywnością,
  • przed rozpoczęciem pracy w żłobkach, przedszkolach i szkołach,
  • przed zatrudnieniem w placówkach ochrony zdrowia,
  • gdy wymagają tego przepisy sanitarno-epidemiologiczne,
  • w przypadku podejrzenia nosicielstwa bakterii Salmonella lub Shigella.

Jak przygotować się do badania?

  • pobrać trzy próbki kału z trzech kolejnych wypróżnień lub zgodnie z zaleceniami,

  • umieścić każdą próbkę w osobnym, jałowym pojemniku,

  • unikać zanieczyszczenia próbki moczem lub wodą,

  • dostarczyć materiał do punktu pobrań w CDT MEDICUS

Co wykrywa badanie?

Badanie umożliwia wykrycie obecności bakterii:

  • Salmonella spp. – odpowiedzialnych m.in. za salmonellozę,
  • Shigella spp. – wywołujących czerwonkę bakteryjną (szigelozę).

Ujemny wynik świadczy o niewykryciu nosicielstwa badanych bakterii w pobranych próbkach.

Dlaczego warto wykonać badanie?

Posiew kału w kierunku Salmonella i Shigella jest ważnym badaniem z punktu widzenia bezpieczeństwa epidemiologicznego. Pozwala wykryć osoby będące bezobjawowymi nosicielami bakterii i ograniczyć ryzyko przenoszenia zakażeń na inne osoby, szczególnie w miejscach związanych z przygotowywaniem żywności oraz opieką nad dziećmi i pacjentami.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego do badania potrzebne są trzy próbki kału?

Pobranie trzech próbek zwiększa skuteczność wykrywania bakterii, ponieważ mogą one być wydalane z organizmu nieregularnie.

Czy badanie jest wymagane do pracy?

Tak. Posiew kału w kierunku nosicielstwa Salmonella i Shigella jest wymagany w wielu zawodach związanych z żywnością, ochroną zdrowia, edukacją oraz opieką nad dziećmi i stanowi podstawę do uzyskania orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych.

Jak długo ważny jest wynik badania?

Sam wynik laboratoryjny nie ma określonego terminu ważności. Na jego podstawie lekarz medycyny pracy wydaje orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych, którego ważność zależy od indywidualnej oceny lekarza oraz charakteru wykonywanej pracy.

Data dodania: 15 lipca, 2026 | Ostatnia aktualizacja: 15 lipca, 2026

Prezentowane informacje o charakterze medycznym powinny być traktowane jako ogólne wytyczne i nie zastępują one indywidualnej oceny lekarza w kwestii postępowania medycznego wobec każdego pacjenta. Lekarz, po dokładnym zbadaniu stanu pacjenta, ustala zakres i częstotliwość badań diagnostycznych oraz/lub procedur terapeutycznych, uwzględniając konkretne wskazania medyczne. Wszelkie decyzje medyczne są podejmowane w pełnym porozumieniu z pacjentem.

Autor artykułu

Redakcja CDT Medicus to zespół specjalistów i pasjonatów zdrowia, którzy dzielą się wiedzą na temat profilaktyki, diagnostyki oraz nowoczesnej medycyny. Naszym celem jest wspieranie w codziennym dbaniu o zdrowie i dobre samopoczucie.

Zobacz wszystkie artykuły →