Białko wiążące hormony płciowe – SHBG

SHBG (Sex Hormone Binding Globulin), czyli białko wiążące hormony płciowe, to glikoproteina produkowana głównie w wątrobie. Jej zadaniem jest transport i regulacja dostępności hormonów płciowych – testosteronu, dihydrotestosteronu (DHT) oraz estradiolu – w krwiobiegu.

Badanie poziomu SHBG pozwala ocenić, jaka część hormonów płciowych jest biologicznie aktywna i dostępna dla tkanek. Jest ono często wykonywane równolegle z oznaczeniem testosteronu, estradiolu lub DHEA-S w diagnostyce zaburzeń hormonalnych zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

Wskazania do wykonania badania SHBG są następujące:

  • objawy zaburzeń hormonalnych (nieregularne miesiączki, trądzik, nadmierne owłosienie u kobiet, spadek libido),
  • podejrzenie zespołu policystycznych jajników (PCOS),
  • niepłodność u kobiet i mężczyzn,
  • zaburzenia erekcji, spadek libido, zmęczenie, utrata masy mięśniowej u mężczyzn,
  • podejrzenie hiperandrogenizmu lub niedoboru androgenów,
  • choroby wątroby i tarczycy (które wpływają na syntezę SHBG),
  • monitorowanie terapii hormonalnej lub antykoncepcji hormonalnej.

Jak należy się przygotować do badania?

  • Badanie wykonuje się z próbki krwi żylnej.
  • Nie trzeba być na czczo, ale zaleca się pobranie krwi w godzinach porannych (7:00–10:00), gdy poziom hormonów jest najwyższy.
  • Warto poinformować lekarza o przyjmowanych lekach, szczególnie hormonalnych (antykoncepcja, terapia testosteronem, estrogeny), ponieważ mogą wpływać na wynik.

Dlaczego badanie SHBG jest ważne?

Oznaczenie SHBG pomaga lekarzowi ocenić równowagę między hormonami płciowymi i dokładniej zinterpretować wyniki testosteronu czy estradiolu. Jest szczególnie przydatne w diagnostyce PCOS, zaburzeń płodności oraz w ocenie ryzyka metabolicznego związanego z insulinoopornością.

Jak interpretować wyniki SHBG?

  • Podwyższony poziom SHBG: nadczynność tarczycy, choroby wątroby, przyjmowanie estrogenów (np. antykoncepcja hormonalna), niskie stężenie androgenów (testosteronu).
  • Obniżony poziom SHBG: otyłość i insulinooporność, zespół policystycznych jajników (PCOS), niedoczynność tarczycy, hiperandrogenizm, stosowanie androgenów lub steroidów anabolicznych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wynik SHBG zależy od płci i wieku?

Tak – kobiety mają zwykle wyższy poziom SHBG, a jego ilość naturalnie spada z wiekiem u obu płci.

Czy dieta i masa ciała mogą wpłynąć na SHBG?

Tak – otyłość, insulinooporność i dieta wysokowęglowodanowa mogą obniżać stężenie SHBG.

Czy badanie SHBG wykonuje się razem z badaniem testosteronu?

Zazwyczaj tak – jednoczesne oznaczenie testosteronu i SHBG pozwala obliczyć wskaźnik wolnych androgenów (FAI), który lepiej odzwierciedla faktyczną aktywność hormonalną.

Jakie są normy SHBG?

– Zakres referencyjny może różnić się między laboratoriami, ale najczęściej wynosi: kobiety: 18–144 nmol/l, mężczyźni: 10–80 nmol/l.
– Poziom SHBG zależy od wieku, płci, masy ciała i stanu hormonalnego. U kobiet poziom jest zwykle wyższy niż u mężczyzn.

Jakie jeszcze badania można wykonać w powiązaniu z SHBG?

– Testosteron całkowity i wolny – ocena gospodarki androgenowej,
– Estradiol (E2) – równowaga estrogenowa u kobiet,
– DHEA-S i LH, FSH – diagnostyka zaburzeń osi hormonalnej,
– TSH i FT4 – ocena funkcji tarczycy,
– Insulina i glukoza – w przypadku podejrzenia insulinooporności.

Zarezerwuj badanie SHBG w CDT Medicus

Masz objawy zaburzeń hormonalnych, takie jak spadek libido, trądzik, wypadanie włosów czy nieregularne cykle? Skontaktuj się z CDT Medicus i wykonaj badanie SHBG, aby dokładnie ocenić gospodarkę hormonalną swojego organizmu.