Fosfataza alkaliczna – ALP

Fosfataza alkaliczna (ALP) to enzym występujący głównie w wątrobie, drogach żółciowych i kościach, a w mniejszych ilościach również w jelitach i nerkach. Oznaczenie aktywności ALP w surowicy krwi ma duże znaczenie w diagnostyce chorób wątroby, dróg żółciowych oraz zaburzeń związanych z metabolizmem kości.

Wskazania do wykonania badania ALP:

  • diagnostyka i monitorowanie chorób wątroby (zapalenie, marskość, guzy),
  • podejrzenie cholestazy (zastoju żółci) i kamicy przewodowej,
  • żółtaczka o nieznanej przyczynie,
  • choroby kości (np. choroba Pageta, krzywica, przerzuty nowotworowe do kości),
  • monitorowanie leczenia osteoporozy,
  • ocena zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej,
  • badania kontrolne w chorobach metabolicznych i nowotworowych.

Jak przygotować się do badania ALP?

  • Badanie wykonywane jest z próbki krwi żylnej.
  • Należy być na czczo – minimum 8 godzin od ostatniego posiłku.
  • Warto poinformować lekarza o przyjmowanych lekach – niektóre środki (np. antybiotyki, leki przeciwpadaczkowe, doustne środki antykoncepcyjne) mogą wpływać na wynik.

Normy ALP

Zakres referencyjny różni się w zależności od wieku i laboratorium: dorośli: 40–129 U/l, dzieci i młodzież: wartości mogą być wyższe ze względu na intensywny wzrost kości, kobiety w ciąży: również możliwy wzrost w związku z aktywnością łożyskowej izoformy ALP.

Dlaczego warto wykonać badanie ALP?

Oznaczenie aktywności ALP pozwala lekarzowi rozróżnić przyczyny żółtaczki (pochodzenia wątrobowego lub żółciowego) i wykryć choroby metaboliczne kości. To także element panelu tzw. prób wątrobowych, który często uzupełnia się o badania ALT, AST, GGTP i bilirubiny.

Zarezerwuj badanie ALP w CDT Medicus

Podejrzewasz choroby wątroby, dróg żółciowych lub kości? Wykonaj badanie fosfatazy alkalicznej w CDT Medicus. Wynik skonsultujesz z lekarzem, który zaplanuje dalszą diagnostykę.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wysoki poziom ALP zawsze oznacza chorobę?

Nie – podwyższone wartości są fizjologiczne u dzieci w okresie wzrostu oraz u kobiet w ciąży.

Czy ALP bada się razem z innymi enzymami wątrobowymi?

Tak – to element tzw. prób wątrobowych, które obejmują również ALT, AST, GGTP i bilirubinę.

Czy dieta wpływa na wynik ALP?

Niekiedy tak – np. niedobór cynku lub witaminy D może obniżać aktywność ALP. Zawsze warto poinformować lekarza o stylu życia i diecie.

Jakie są badania powiązane z ALP?

W celu dokładniejszej diagnostyki lekarz może zlecić także:
– ALT, AST, GGTP i bilirubinę – do oceny funkcji wątroby,
– wapń, fosfor i witaminę D – w diagnostyce zaburzeń kości,
– fosfatazę kwaśną (ACP) – przy podejrzeniu chorób prostaty lub nowotworów,
– USG jamy brzusznej – w chorobach wątroby i dróg żółciowych.