Czas protrombinowy (PT, INR) – badanie krzepliwości krwi
Czas protrombinowy (PT, Prothrombin Time) to badanie laboratoryjne, które ocenia szybkość krzepnięcia krwi w tzw. zewnątrzpochodnym szlaku krzepnięcia. Służy do oceny funkcji układu krzepnięcia, diagnostyki zaburzeń krwotocznych oraz monitorowania leczenia przeciwzakrzepowego, zwłaszcza lekami z grupy antagonistów witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol).
Jakie są wskazania do wykonania badania czasu protrombinowego?
- kontrola leczenia przeciwzakrzepowego (warfaryna, acenokumarol),
- podejrzenie zaburzeń krzepnięcia (skłonność do krwawień, siniaki, przedłużone krwawienie po urazach),
- diagnostyka chorób wątroby (wątroba produkuje czynniki krzepnięcia),
- ocena funkcji układu krzepnięcia przed zabiegami chirurgicznymi,
- kontrola pacjentów z niedoborem witaminy K,
- diagnostyka DIC (zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego).
Jak przygotować się do badania czasu protrombinowego?
- Badanie wykonuje się z próbki krwi żylnej.
- Nie wymaga bycia na czczo, ale preferuje się pobranie krwi rano.
- Pacjent powinien poinformować o przyjmowanych lekach (szczególnie przeciwzakrzepowych, aspirynie, antykoncepcji hormonalnej).
- Ważne – w dniu badania nie należy przyjmować dawki leków przeciwzakrzepowych przed pobraniem, chyba że lekarz zaleci inaczej.
Normy czasu protrombinowego
Wynik badania często podawany jest w formie wskaźnika INR (International Normalized Ratio), który ułatwia porównanie wyników między różnymi laboratoriami.
Zakres referencyjny może się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium:
- PT: 11–16 sekund,
- INR (u osób zdrowych): 0,8–1,2,
- INR (u pacjentów leczonych przeciwzakrzepowo): 2,0–3,0 (wartość docelowa zależy od schorzenia i zaleceń lekarza).
Dlaczego badanie PT/INR jest istotne w leczeniu?
Czas protrombinowy to kluczowy wskaźnik w diagnostyce zaburzeń krzepnięcia i kontroli terapii przeciwzakrzepowej. Regularne monitorowanie INR jest niezbędne dla pacjentów przyjmujących leki rozrzedzające krew, ponieważ zarówno zbyt niski, jak i zbyt wysoki wynik może prowadzić do poważnych powikłań – krwawień lub zakrzepów.
Zarezerwuj badanie czasu protrombinowego w CDT Medicus
Przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe lub planujesz zabieg? Skontaktuj się z CDT Medicus i wykonaj badanie czasu protrombinowego (PT/INR), aby bezpiecznie monitorować funkcję układu krzepnięcia.
Najczęściej zadawane pytania
Na początku terapii – nawet co kilka dni, później co 3–4 tygodnie, zgodnie z zaleceniami lekarza.
Tak – pokarmy bogate w witaminę K (zielone warzywa liściaste, brokuły, kapusta) mogą obniżać INR, dlatego warto zachować stabilną dietę.
Tak – szczególnie przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi lub u osób z chorobami wątroby.
– Wydłużony czas PT / podwyższone INR: skuteczne działanie leków przeciwzakrzepowych,niedobór witaminy K, choroby wątroby (zmniejszona produkcja czynników krzepnięcia), DIC,niedobory czynników krzepnięcia (II, V, VII, X).
– Skrócony czas PT / obniżone INR: może świadczyć o nadmiernej krzepliwości krwi, odwodnieniu lub zwiększonej liczbie płytek krwi, stosowaniu niektórych leków (np. antykoncepcji hormonalnej).
Jakie badania możesz jeszcze wykonać w powiązaniu z czasem protrombinowym?
- APTT (czas częściowej tromboplastyny po aktywacji) – ocena wewnątrzpochodnego toru krzepnięcia,
- Fibrynogen – ocena końcowego etapu krzepnięcia,
- D-dimery – marker rozpadu skrzepów,
- Morfologia krwi z płytkami,
- Testy wątrobowe (ALT, AST, bilirubina) – przy podejrzeniu chorób wątroby.