Badanie poziomu żelaza – dlaczego warto je wykonać?
Żelazo to pierwiastek kluczowy dla wielu procesów fizjologicznych, przede wszystkim dla tworzenia hemoglobiny – białka odpowiedzialnego za transport tlenu we krwi. Niedobór lub nadmiar żelaza może prowadzić do poważnych zaburzeń zdrowotnych, dlatego jego regularne monitorowanie ma istotne znaczenie diagnostyczne.
Co bada test stężenia żelaza?
Badanie ocenia ilość żelaza krążącego we krwi w postaci związanej z transferyną. Sam poziom żelaza nie zawsze wystarczy do postawienia diagnozy – często wykonuje się również dodatkowe badania, takie jak ferrytyna, TIBC (całkowita zdolność wiązania żelaza) czy transferyna, aby dokładnie ocenić gospodarkę żelazem.
Wskazania do badania poziomu żelaza
Lekarz może zalecić wykonanie badania, jeśli występują objawy sugerujące:
- przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
- bladość skóry i spojówek,
- bóle głowy, zawroty, duszności przy wysiłku,
- wypadanie włosów i łamliwość paznokci,
- utrata apetytu,
- problemy z koncentracją i pamięcią,
- podejrzenie anemii (niedokrwistości),
- podejrzenie hemochromatozy (nadmiaru żelaza),
- choroby przewlekłe, np. choroby zapalne jelit czy niewydolność nerek,
- zaburzenia miesiączkowania u kobiet.
Badanie może być też częścią profilaktycznej kontroli zdrowia, szczególnie u kobiet w ciąży, wegetarian, sportowców oraz osób starszych.
Jak przygotować się do badania żelaza?
-
przyjdź na czczo – minimum 8 godzin bez jedzenia, najlepiej wykonać badanie rano (7:00–10:00),
-
unikaj suplementów z żelazem przez 24–48 h przed pobraniem krwi (chyba że lekarz zaleci inaczej),
-
przed badaniem unikaj intensywnego wysiłku i stresu – mogą wpłynąć na wynik,
-
poinformuj lekarza o lekach i suplementach, które przyjmujesz.
Normy i interpretacja wyników
Zakres referencyjny może się różnić w zależności od laboratorium, ale zwykle przyjmuje się:
- kobiety: 50–170 µg/dl (9–30 µmol/l)
- mężczyźni: 65–175 µg/dl (11.6–31.3 µmol/l)
- dzieci: 50–120 µg/dl
Obniżony poziom żelaza może świadczyć o:
- niedokrwistości z niedoboru żelaza,
- przewlekłych krwawieniach (np. z przewodu pokarmowego lub obfitych miesiączkach),
- upośledzonym wchłanianiu (np. w celiakii, chorobie Crohna),
- chorobach nerek lub zapaleniach przewlekłych.
Podwyższony poziom żelaza może sugerować:
- hemochromatozę (nadmierne magazynowanie żelaza),
- nadmierną suplementację,
- zatrucia metalami ciężkimi,
- uszkodzenie wątroby.
Zarezerwuj badanie żelaza w CDT Medicus
Nie lekceważ objawów, które mogą świadczyć o niedoborze żelaza – wykonaj badanie laboratoryjne w jednej z naszych placówek. Szybka diagnostyka pozwoli Ci rozpocząć skuteczne leczenie i poprawić jakość życia.
Skontaktuj się z rejestracją CDT Medicus i umów termin swojego badania.
Najczęściej zadawane pytania
Nie zawsze. Żelazo warto badać razem z morfologią, ferrytyną, TIBC i transferyną, aby uzyskać pełny obraz gospodarki żelazowej.
Dieta, stres, cykl miesiączkowy, infekcje, niektóre leki (np. hormonalne, NLPZ, antybiotyki) – mogą zaburzać wynik. Dlatego tak ważne jest odpowiednie przygotowanie do badania.
Nie. Nadmiar żelaza może być toksyczny dla organizmu. Suplementację zawsze należy prowadzić pod kontrolą specjalisty i po wykonaniu badań.
